Ziemia

ZIEMIA

• Ziemia jest trzecią w kolejności planetą od Słońca, położoną od niego w odległości średnio 149,6 milionów kilometrów. 
• Ziemia jest piątą co do wielkości planetą Układu Słonecznego. Ma średnicę wynoszącą 12 756 km i obwód wokół Równika 40 024 km.
• W Układzie Słonecznym nie ma żadnej innej planety, która miałaby wodę w stanie płynnym na powierzchni, co sprawia że Ziemia ma wyjątkowo sprzyjające warunki do życia. Ponad 70% powierzchni Ziemi znajduje się pod wodą.
• Atmosfera ziemska składa się głównie z nieszkodliwego azotu oraz życiodajnego tlenu i ma wysokość 700km. Tlen był produkowany i przechowywany na planetach przez miliardy lat.
• Ziemia powstała 4,65 miliarda lat temu z chmur pyłu kosmicznego wirujących dookoła młodego Słońca. Nasza planeta była tak gorąca, że na początku znajdowała się w stanie płynnym. Dopiero z czasem jej powierzchnia ochłodziła się i stwardniała.
• Orbita ziemska wokół Słońca ma długość 939 886 400 km, a pełny obrót trwa 365, 242dni.
• W skład Ziemi wchodzą te same substancje, co w przypadku meteorytów i innych skalnych planet  głównie żelazo (35%), tlen (28%), magnez (17%), chrom (13%) i nikiel (2,7%) 

Galileusz; Formowanie się Ziemi

GALILEUSZ

• Galileo Galilei (1564 - 1642) był wielkim włoskim matematykiem i astronomem.
• Galileusz urodził się w Pizie 15 lutego 1564 roku, tego samego roku co Wiliam Szekspir.
• Galileusz wynalazł zegar z wahadłem po tym, jak zobaczył kiwającą się lampę w Katedrze w Pizie w 1583 roku.
• Galileusz został uznany za heretyka przez Kościół katolicki w 1616 roku za jego poparcie dla teorii Kopernika. Później straszony torturami Galileusz został zmuszony do zaprzeczenia, że Ziemia krąży wokół Słońca. Legenda głosi, że zaraz po tym wymamrotał "eppuri si muove" ("ale tak czy inaczej się porusza").
• Galileusz opisał swoje obserwacje przestrzeni kosmicznej w książce zatytułowanej "Gwiezdny posłaniec", wydanej w 1613 roku.
• Galileusz prowadził doświadczenia z kulami, staczając je po pochylni, co dało podstawy do zrozumienia, w jaki sposób siła grawitacji sprawia, że przedmioty przyspieszają.
• Kiedy Galileusz dowiedział się o wynalezieniu teleskopu, skonstruował swój własny, aby obserwować Księżyc, Wenus i Jowisza.
• Przez swój teleskop Galileusz zobaczył, że Jowisz ma cztery księżyce. Zobaczył również, że Wenus ma fazy.
• Księżyce Jowisza i fazy Wenus były pierwszymi widocznymi dowodami potwierdzającymi teorię Kopernika, że Ziemia krąży wokół Słońca. Galileusz również był zwolennikiem tej teorii.

FORMOWANIE SIĘ ZIEMI

• Układ Słoneczny powstał, kiedy chmura gazu pozostała z ogromnego wybuchu supernowej zaczęła się zapadać w siebie i kręcić.
• Około 4,55 miliarda lat temu była tylko rozległa, gorąca chmura pyłu i gazu krążąca wokół nowej gwiazdy - Słońca.
• Ziemia prawdopodobnie powstała, kiedy małe cząstki gruzu kosmicznego zaczęły łączyć się, przyciąganie przez wzajemne pole grawitacyjne.
• Kiedy tworzyła się Ziemia uderzało w nią coraz więcej gruzu kosmicznego, zwiększając ilość budulca.  Gruz ten zawierał lód z krańców Układu Słonecznego.
• Około 4,5 miliarda lat temu w Ziemię uderzyła skała wielkości Marsa. Pozostałości po tym  zderzeniu połączyły się ze sobą, formując Księżyc.
• Zderzenie, które było przyczyną powstania Księżyca, sprawiło że Ziemia stała się bardzo gorąca.
• Odpady radioaktywne ogrzewały Ziemie nawet w późniejszym czasie.
• Przez długi czas powierzchnia Ziemi była masą wybuchających wulkanów.
• Żelazo i nikiel uległy roztopieniu i wsiąkły w ziemię, tworząc jądro.
• Lżejsze substancje, takie jak aluminium, tlen i krzem zostały wyniesione w górę i ostygły, tworząc skorupę ziemską.    

Lądowania na Księżycu; Gwiazdozbiory

LĄDOWANIA NA KSIĘŻYCU

• W 1966 roku miało miejsce pierwsze lądowanie na Księżycu. Z jego powierzchnią zetknęła się wówczas bezzałogowa radziecka sonda Lunar 9.
• Pierwszymi ludźmi, którzy okrążyli Księżyc, byli astronauci na pokładzie amerykańskiego Apollo 8 w 1968 roku.
• 20 lipca 1969 roku amerykańscy astronauci, Neil Armstrong i Edwin Aldrin, jako pierwsi w historii ludzkości wyszli na powierzchnię Księżyca.
• Kiedy Neil Armstrong postawił po raz pierwszy nogę na Księżycu, wypowiedział słynne słowa: "To mały krok dla człowieka, ale ogromny skok dla ludzkości".
• Pomiędzy rokiem 1969 a 1972 na Księżycu wylądowało dwunastu ludzi.
• Astronauci przywieźli z Księżyca 380 kilogramów skał księżycowych.
• Na powierzchni Księżyca pozostawiono lusterko, które odbijało promień lasera mierzącego z niezwykłą dokładnością odległość z Ziemi do Księżyca. Pomiary wykazały że Księżyc jest oddalony od Ziemi średnio o 376 275 kilometrów.

GWIAZDOZBIORY 

  

• Gwiazdozbiory są skupiskami gwiazd na niebie, które służą astronomom do dokładnego lokalizowania poszczególnych gwiazd.
• Dzisiejsi astronomowie wyróżniają 88 gwiazdozbiorów.
• Gwiazdozbiory są zwykłymi zbiorowiskami - pomiędzy gwiazdami nie istnieją żadne połączenia. 
• Nazwy wielu gwiazdozbiorów pochodzą od imion bohaterów i stworzeń z mitologii greckiej, takich jak Orion i Perseusz. Jednakże każde imię jest najczęściej pisane w formie łacińskiej, nie greckiej.
• Gwiazdy w każdym z gwiazdozbiorów noszą nazwy liter w greckim alfabecie.
• Najjaśniejsza gwiazda w każdym gwiazdozbiorze jest nazywana gwiazdą Alfa, następna w kolejności - Beta i tak dalej.
• Różne gwiazdozbiory stają się widoczne w poszczególnych okresach w ciągu roku, w miarę jak Ziemia wykonuje obrót dookoła Słońca.

Wszechświat; Czarne dziury

WSZECHŚWIAT

• Wszechświat jest wszystkim tym, co możemy kiedykolwiek poznać - całą naszą przestrzenią i całym naszym czasem.
• Wszechświat jest prawie w całości pusty, oprócz małych zbiorów materii i energii.
• Wszechświat ma prawdopodobnie 15 miliardów lat.
• Najdalsze galaktyki odkryte do tej pory są położone około 13 miliardów lat świetlnych od Ziemi.
• Wszechświat powiększa się z sekundy na sekundę. Wiemy o tym, ponieważ galaktyki oddalają się od nas. Im dalej się znajdują, tym szybciej się poruszają.
• Najdalej położone od Ziemi galaktyki oddalają się od nas z prędkością stanowiącą ponad 90% prędkości światła.
• Wszechświat nie może mieć ani środka, ani końca, ponieważ według teorii względności Einsteina grawitacja zagina czasoprzestrzeń w nieskończona krzywą.

CZARNE DZIURY

• Czarne dziury są miejscami, gdzie grawitacja działa tak silnie, że zasysa wszystko od środka, nawet światło.
• Jeżeli ktoś wpadłby do czarnej dziury, zostałby rozciągnięty jak makaron spaghetti.
• Czarne dziury tworzą się wtedy, kiedy gwiazda lub galaktyka staje się gęsta, że zapada się pod naciskiem swojej własnej siły grawitacji.
• Czarne dziury mogą istnieć w jądrze każdej galaktyki.
• Grawitacja sprawia, że czarna dziura kurczy się do niewyobrażalnie małego punktu, zwanego osobliwością.
• Dookoła osobliwości grawitacja jest tak silna, że czasoprzestrzeń zostaje zakrzywiona w kształt leja.
• Materia wpadająca do czarnej dziury jest rozdarta na kawałki i świeci tak jasno, że tworzy najjaśniejsze obiekty we Wszechświecie - kwazary.
• Gazy wirujące dookoła czarnej dziury zamieniają ją w generator elektryczny, który wyrzuca strumienie elektryczne na miliardy kilometrów w przestrzeń kosmiczną.
• Przeciwieństwem czarnych dziur są białe dziury, które wyrzucają z siebie materię i światło jak fontanny.

Mgławice; Kosmici

MGŁAWICE

• Słowo mgławica było kiedyś używane do określania rozmytych plam światła na nocnym niebie. Dzisiaj wiele mgławic okazuje się być galaktykami.
• Wiele mgławic jest olbrzymimi chmurami gazu i pyłu kosmicznego.
• Mgławice emisyjne są tak nazywane, ponieważ wydzielają one lekkie, czerwone światło. Światło to pochodzi od znajdującego się w nich wodoru, ogrzewanego przez promieniowanie z pobliskich gwiazd.
• Wielka Mgławica  Oriona jest mgławicą emisyjną widzialną gołym okiem.
• Mgławice refleksyjne nie wydzielają swojego własnego światła. Mogą być one widoczne, ponieważ światło słoneczne prześwieca przez znajdujący się w nich pył.

 KOSMICI

  

• Kosmita oznacza przybysza z poza innej planety.
• Jednym z kontrowersyjnych pomysłów jest to, że chmury kosmiczne mogłyby przekształcić się w odczuwające istoty.
• Większość naukowców wierzy, że jeżeli gdzieś w kosmosie istnieje obce życie, musi być ono oparte na substancjach chemicznych z węgla, tak jak jest na Ziemi.
• Nie istnieje żaden naukowy dowód, że kosmici odwiedzili kiedykolwiek Ziemię.

Skafandry kosmiczne; Newton

SKAFANDRY KOSMICZNE

• Skafandry kosmiczne chronią astronautów kiedy wychodzą oni poza statek kosmiczny. Skafandry są również nazywane EXTRA - VEHICULAR MOBILITY UNITS, czyli pozwalające na wyjście w przestrzeń kosmiczną.
• Zewnętrzne powłoki skafandra kosmicznego chronią przed szkodliwym promieniowaniem słonecznym oraz przed poruszającymi się z olbrzymią prędkością cząstkami pyłu kosmicznego, zwanymi mikrometeorytami.
• Przezroczysty, plastikowy hełm również chroni przed promieniowaniem i mikrometeorytami.
• Wewnątrz hełmu krąży tlen, żeby zapobiec parowaniu osłony na twarz.    
• Środkowe warstwy skafandra kosmicznego są nadmuchane jak balon i stykają się z ciałem astronauty. Bez nacisku skafandra krew astronauty uległaby zagotowaniu.
• Wewnętrzna podszewka skafandra posiada rurki z wodą, żeby ogrzewać lub chłodzić ciało astronauty.
• Plecak dostarcza astronaucie czystego tlenu do oddychania oraz usuwa wydychany przez niego lub nią dwutlenek węgla. Tlenu znajdującego się w zbiornikach wystarcza nawet na 7 godzin oddychania.
• Rękawice mają silikonowo - gumowe palce, które umożliwiają astronaucie kontakt dotykowy z różnymi przedmiotami.
• Wiele różnych udogodnień skafandra jest związanych z płynami - w tym rurka dostarczająca napoje oraz inna, do której zbierany jest mocz.
• Pełny koszt skafandra kosmicznego wynosi 11 milionów dolarów, a 70% tych kosztów pochłania plecak oraz panel sterowania.   

Newton

• Izaak Newton ( 1642 - 1722) odkrył siłę grawitacji oraz trzy główne zasady dynamiki.
• Pomysły Newtona zostały zainspirowane widokiem spadającego jabłka w jego ogrodzie Lincolnshire.
• Newton odkrył również, że promienie słoneczne mogą zostać podzielone na widmo wszystkich barw tęczy.
• Odkrycie Newtona dotyczące grawitacji wyjaśniło dlaczego przedmioty spadają na ziemie oraz dlaczego planety krążą wokół Słońca.
• Im dalej od siebie oraz im lżejsze są dwa przedmioty, tym słabsze jest przyciąganie grawitacyjne pomiędzy nimi. 
• Trzy prawa ruchu Newtona udowodniły, że każdy ruch w kosmosie może być obliczony.

Kopernik; Dzień i noc

KOPERNIK

• Aż do XVI wieku większość ludzi myślała, że Ziemia leży w centrum Wszechświata i że wszystko, Księżyc, Słońce, planety i gwiazdy, obraca się dookoła niej.
• Mikołaj Kopernik był astronomem, który jako pierwszy zasugerował, że Słońce leży w centrum a to Ziemia obraca si dookoła niego. Nosi to nazwę modelu heliocentrycznego.
• Kopernik urodził się 19 lutego 1473 roku w Toruniu, a zmarł 24 maja 1543 roku.
• Poglądy Kopernika narodziły się nie z powodu przyglądania się nocnemu niebu, ale ze studiowania starożytnej astronomii. 
• Główne założenie teorii Kopernika wywodziło się ze sposobu, w jakim planety od zawsze wykonywały wsteczne pętle na niebie.
• Pierwsze potwierdzenie dla teorii Kopernika nastąpiło w 1609 roku, kiedy Galileusz zobaczył (przez teleskop) księżyce obracające się wokół Jowisza.
• Zmiana poglądów spowodowana odkryciami Kopernika jest znana jako Rewolucja Kopernikańska.

DZIEŃ I NOC

• Kiedy na półkuli Ziemi skierowanej w stronę Słońca jest dzień, na drugiej półkuli, która jest od niego odwrócona, jest noc. Kiedy Ziemia obraca się, dzień i noc zamieniają się ze sobą miejscami.
• Ziemia obraca się w stronę wschodnią - oznacza to, że Słońce pojawia się na wschodzie, podczas gdy nasza część świata obraca się w jego kierunku.
• Kiedy Ziemia obraca się, gwiazdy wracają w to samo miejsce na nocnym niebie co 23 godziny, 56 minut i 4,09 sekund. Nazywa się to dniem gwiazdowym.
• Słońce potrzebuje 24 godzin na powrót do tego samego miejsca na dziennym niebie. Jest to dzień słoneczny i jest on odrobinę dłuższy od dnia gwiazdowego, ponieważ Ziemia porusza się o I stopień dalej dookoła Słońca każdego dnia.
• Na innych planetach długość dnia i nocy różni się w zależności od tego, jak szybko każda z planet obraca się wokół własnej osi.   
• Dzień na Księżycu trwa jeden miesiąc ziemski.